Czym jest płytka i kamień nazębny? Jak należy je usuwać?

Płytka nazębna i kamień nazębny to dwa pojęcia często ze sobą błędnie utożsamiane. Różnica pomiędzy oboma tymi naleciałościami jest bowiem zasadnicza – płytka nazębna jest bardzo lepkim osadem, który regularnie powstaje na zębach po każdym posiłku. Zazwyczaj jest bezbarwna i dość łatwo można ją usunąć przy pomocy standardowego szczotkowania. Kamień nazębny ma zaś zazwyczaj barwę żółtą bądź brązową, a jego wyeliminowanie z jamy ustnej jest znacznie trudniejsze – można to zrobić wyłącznie w profesjonalnym gabinecie dentystycznym.

Czy płytka i kamień nazębny to to samo?

Płytka regularnie odtwarza się na zębach. Celem higieny jest jej kontrolowanie, nie trwałe wyjałowienie jamy ustnej. Częstotliwość kontroli i profesjonalnego oczyszczania ustala dentysta według stanu tkanek i ryzyka chorób.

Czym jest płytka nazębna?

Płytka nazębna jest miękkim nalotem, który ściśle przylega do powierzchni zęba. Zazwyczaj dość łatwo ją usunąć i można to zrobić poprzez regularne szczotkowanie (najlepiej przy użyciu szczoteczki elektrycznej i past zawierających fluor).

Płytka to przylegający do powierzchni biofilm, nie po prostu resztki jedzenia. Zalegająca płytka może się mineralizować. Przebarwienia mają również inne przyczyny, dlatego nie każdy kolorowy osad jest kamieniem.

Czym jest kamień nazębny?

Jak pokrótce wspomniano już wyżej, kamień nazębny to innymi słowy zmineralizowana płytka nazębna. Zazwyczaj przybiera brązową bądź żółtą barwę i – ze względu na swoją twardą strukturę – jest dość trudny do usunięcia; możemy się go pozbyć wyłącznie w gabinecie stomatologicznym, poddając się profesjonalnym zabiegom.

Kamień zawiera składniki mineralne i organiczne. Ułatwia zaleganie płytki i utrudnia czyszczenie. To bakterie biofilmu uczestniczą w procesach chorobowych; kamień nie wydziela samodzielnie „swoich kwasów”.

Każdy z nas posiada inną podatność na wykształcanie się kamienia nazębnego – u jednych odkłada się on szybciej, u innych wolniej. Wszystko zależy tak naprawdę od naszych indywidualnych cech i predyspozycji. Zaobserwowano również, że wzmożoną tendencję do odkładania się kamienia nazębnego posiadają osoby starsze. Wszyscy, którzy dostrzegają na swoich zębach zmiany związane z pojawianiem się kamienia, powinni jak najszybciej udać się do stomatologa.

Jak należy usuwać płytkę i kamień nazębny?

O ile z usunięciem płytki nazębnej nie ma większego problemu (wystarczy do tego właściwa higiena jamy ustnej), to kamień nazębny jest bardziej skomplikowanym problemem. Ze względu na fakt, jak silnie przylega do struktury szkliwa, nie mamy możliwości pozbyć się go podczas standardowego, codziennego szczotkowania. Jak zatem możemy to zrobić?
Od lat w usuwaniu kamienia nazębnego najlepiej sprawdza się zabieg skalingu. Wyróżniamy dwa jego rodzaje: skaling naddziąsłowy (najczęściej przeprowadzany zabieg, polegający na usuwaniu kamienia nazębnego z korony zęba), oraz skaling poddziąsłowy (polegający na usunięciu kamienia nazębnego znajdującego się pod powierzchnią dziąseł). Można go wykonywać przy pomocy kilku metod, jednak obecnie najczęściej robi się to za sprawą ultradźwięków (czasem też poprzez tak zwany „skaling mechaniczny”).

Piaskowanie usuwa m.in. biofilm i przebarwienia, lecz nie należy przedstawiać go jako zamiennika skalingu każdej cienkiej warstwy kamienia. Zakres zabiegu dobiera osoba wykonująca oczyszczanie.

Jak wygląda profilaktyka przed wykształcaniem się płytki i kamienia nazębnego?

Wykształcanie się w jamie ustnej płytki i kamienia nazębnego jest groźne dla zdrowia zębów oraz dziąseł, dlatego też, gdy tylko dostrzeżemy podobne problemy, należy jak najszybciej udać się z nimi do stomatologa. Ryzyko pojawienia się płytki i kamienia nazębnego możemy znacznie ograniczyć stosując się do poniższych porad.

1. Regularnie myj zęby i czyść między nimi odpowiednim akcesorium.
2. Terminy kontroli ustal indywidualnie; nie czekaj na ból.
3. Ogranicz częste słodkie przekąski i napoje. Płyn antybakteryjny nie jest obowiązkowy dla każdego, a mocniejsze szorowanie nie usuwa kamienia.

Interesuje Cię szczoteczka soniczna - opinie naszych klientów na pewno ułatwią Ci podjęcie decyzję, którą kupić.

Źródła i dalsze informacje

• NIDCR: płytka, kamień i choroby przyzębia
• NHS: codzienna higiena jamy ustnej