Kandydoza jest zakażeniem wywoływanym przez grzyby z rodzaju Candida. Ich obecność w jamie ustnej nie oznacza automatycznie choroby; znaczenie mają nadmierny wzrost i objawy.
Czym jest grzybica jamy ustnej (kandydoza) i jak wygląda drożdżyca?
Grzybica jamy ustnej, inaczej kandydoza lub drożdżyca, to jedna z najczęściej występujących dolegliwości w obrębie jamy ustnej. Jest powszechnym zapaleniem błon śluzowych, które wywołane jest przez drożdżaki z rodzaju Candida.
Jak wygląda drożdżyca? Grzybica jamy ustnej ma postać białych plamek, które pojawiają się na zaczerwienionej błonie śluzowej. Widoczne może być również wygładzenie języka
Rodzaje grzybicy jamy ustnej
Z uwagi na czas trwania objawów możemy wyróżnić następujące rodzaje grzybicy jamy ustnej:
- grzybica przewlekła rozrostowa – najczęściej pojawia się u palaczy, głównie u mężczyzn powyżej 30. roku życia
- Postać związana z protezą może objawiać się zaczerwienieniem śluzówki pod jej płytą. Nie każda taka zmiana jest skutkiem antybiotykoterapii.
- grzybica przewlekła rzekomobłoniasta – objawy chorobowe utrzymują się przez dłuższy czas
- grzybica ostra zanikowa – inaczej rumieniową lub poantybiotykową, jej cechą charakterystyczną są obszary zanikania prawidłowej błony śluzowej
- Postać rzekomobłoniasta może powodować białe naloty, pieczenie i dyskomfort również u dorosłych.
Czynniki ryzyka — kto jest narażony na wystąpienie u siebie objawów kandydozy jamy ustnej?
Jakie są czynniki ryzyka w przypadku kandydozy? Okazuje się, że grzybica jamy ustnej najczęściej dotyka osób chorujących na cukrzycę, AIDS oraz po przeszczepach narządowych. Ponadto mogą na nią chorować osoby z obniżoną odpornością, po przebytej antybiotykoterapii oraz leczone cytostatykami.
Grzybica jamy ustnej u dzieci — czy to zakażenie dotyka tylko dorosłych?
Niektórzy uważają, że grzybica jamy ustnej dotyka tylko dorosłych. Nic bardziej mylnego! Wbrew pozorom kandydoza to bardzo powszechna choroba, która może pojawić się również u dzieci. Dość często zdarza się, że atakuje nawet te najmłodsze. Grzybica jamy ustnej u dzieci jest naprawdę dość powszechnym zjawiskiem.
Przyczyny grzybicy jamy ustnej - skąd się bierze kandydoza jamy ustnej?
Przyczyn Kandydozy jest naprawdę dużo, do tego na część z nich mamy wpływ, zaś na pozostałe nie. Dotyczą one chorób, odżywiania, higieny lub naturalnych procesów zachodzących w naszym organizmie. Najważniejsze z przyczyn to:
Czynniki ogólne:
- Dieta o zbyt niskiej ilości cynku, żelaza oraz witamin B i C, a także nadmiarze węglowodanów.
- Zaburzenia immunologiczne i obniżona odporność organizmu.
- Dysfunkcje endokrynologiczne, na przykład znacząca niewydolność nadnerczy.
- Choroby pokroju gruźlicy, białaczki, mocznicy, kwasicy lub chorób krwi i nerek.
- Zażywane antybiotyki, kortykosteroidy itp.
Czynniki miejscowe:
- Nieprawidłowa higiena jamy ustnej
- Stany zapalne błony śluzowej
- Bakterie nagromadzone w pogłębionych kieszonkach dziąsłowych
- Zmiana flory bakteryjnej w jamie ustnej
- Ubytki i mikrourazy w zębach
Ryzyko może zwiększać m.in. suchość, źle dopasowana proteza lub określone leczenie. Choroby nie należy tłumaczyć automatycznie zaniedbaniem pacjenta.
Objawy grzybicy jamy ustnej - jak rozpoznać grzybicę jamy ustnej?
Wśród niepokojących objawów i nieprzyjemnych objawów drożdżycy jamy ustnej wymienia się:
- Biały nalot na języku i/lub podniebieniu, z czasem pojawia się też w gardle i przełyku.
- Owrzodzenia, silny ból w dotkniętej chorobą błonie śluzowej.
- Bolące nadżerki i pęknięcia w kącikach ust.
– zmieniony smak lub dyskomfort przy jedzeniu,
– zaczerwienienie błony śluzowej; afty są odrębnym problemem,
- Piekący język.
- Zwiększona gęstość śliny, powodująca problemy z jej połykaniem.
- U osób noszących aparaty nazębne może się pojawić rumień dziąsłowy.
Objawy są jeszcze silniejsze i bardziej problematyczne u niemowląt i dzieci. Wówczas to w jamie ustnej pojawiają się pleśniawki, co może nastąpić nawet w pierwszych dniach życia dziecka. Pierwszymi objawami są białe wykwity, które z czasem łączą się, pokrywając coraz większe przestrzenie.
Leczenie grzybicy jamy ustnej - jak wygląda leczenie kandydozy? Domowe sposoby
Podejrzenie grzybicy warto skonsultować. Leczenie może wymagać leku przeciwgrzybiczego i usunięcia czynników sprzyjających nawrotom; domowa mieszanka nie zastępuje rozpoznania.
Czosnek nie jest sprawdzonym zamiennikiem leczenia przeciwgrzybiczego. Nie zalecamy nacierania nim błony śluzowej ani stosowania wywaru jako kuracji.
Wilcacora nie powinna być przedstawiana jako skuteczny lek na kandydozę jamy ustnej.
Także aloes nie zastępuje leku dobranego do rozpoznanego zakażenia.
Kiedy potrzebne jest leczenie przeciwgrzybicze?
Dobór leku i postaci zależy m.in. od wieku, objawów i innych terapii. Antybiotyki przeciwbakteryjne nie są standardowym leczeniem grzybicy i mogą sprzyjać jej wystąpieniu.
Jak długo trwa grzybica jamy ustnej. Czy to choroba przewlekła?
Czas leczenia zależy od preparatu i sytuacji pacjenta. Nie obiecujemy wyleczenia w sztywnym terminie; brak poprawy lub nawrót wymagają kontroli.
U osób cierpiących na choroby ogólne, np. cukrzycę, niedoczynność tarczycy, a także u zarażonych wirusem HIV czy leczonych onkologicznie, kandydoza rzekomobłoniasta może mieć przewlekły charakter.
Jak postępować podczas leczenia i jak dbać o higienę jamy ustnej kiedy mamy grzybicę?
Zbilansowana dieta wspiera zdrowie, ale „odkwaszanie organizmu” nie jest leczeniem kandydozy. Nie ma jadłospisu gwarantującego brak nawrotów.
Homeopatia, witaminy i probiotyki nie zastępują zaleconego leczenia przeciwgrzybiczego. Nie odstawiaj samodzielnie leków, które mogły zwiększyć ryzyko zakażenia — omów to z lekarzem.
Jak dbać o jamę ustną, aby uniknąć wystąpienia grzybicy jamy ustnej?
Dbaj o codzienną higienę i czystość protezy. Po wziewnym steroidzie postępuj według instrukcji, zwykle płucząc usta wodą. Nie stosuj bez potrzeby silnych środków odkażających.
Czy grzybicą jamy ustnej można się zarazić, a jeśli tak to w jaki sposób?
Kandydozy jamy ustnej u dorosłych nie traktuje się jak typowej choroby zakaźnej przenoszonej przez zwykły kontakt. Przy pleśniawkach niemowlęcia i karmieniu piersią postępowanie dla dziecka i matki ustala personel medyczny.
Inne zakażenia grzybicze nie są tym samym co kandydoza
Parakokcydioidomikoza, zwana chorobą Lutza, jest odrębną grzybicą endemiczną związaną z grzybami Paracoccidioides, a nie bakteriami Candida.
Nie należy jej utożsamiać ze zwykłymi pleśniawkami ani rozpoznawać z samego wyglądu jamy ustnej.
Nietypowe, utrzymujące się zmiany wymagają diagnostyki, uwzględniającej także wywiad podróżny.
Ból przy połykaniu, osłabiona odporność lub brak poprawy to powody do szybkiej konsultacji.
Zobacz także: Afty.
Źródła: NHS — grzybica jamy ustnej · NHS inform — kandydoza dorosłych.




