Tyłozgryz i tyłożuchwie dotyczą relacji zębów lub kości, a nie po prostu „tylnych partii szczęki”. Rozróżnienie ma znaczenie dla wyboru leczenia.
Przyczyny tyłozgryzu i tyłożuchwia
Ocenia się m.in. wzrost szczęk, ustawienie zębów i funkcję. W wywiadzie znaczenie mogą mieć:
- rodzinne cechy budowy twarzoczaszki;
- przebieg wzrostu;
- zaburzenia oddychania wymagające osobnej diagnostyki;
- utrwalone nawyki, np. ssanie palca;
- stan uzębienia i ewentualne braki.
Rodzaje i objawy tyłożuchwia
Przy ocenie czynnościowej sprawdza się, jak żuchwa ustawia się i porusza. Nie rozpoznaje się problemu wyłącznie jako „zbyt mocnych mięśni cofających”.
Tyłożuchwie morfologiczne dotyczy budowy lub położenia żuchwy. Zakres zmian i znaczenie dla twarzy ocenia ortodonta.
Czym jest tyłozgryz i jak rozpoznać tyłozgryz?
Tyłozgryz opisuje dotylną relację dolnego łuku do górnego. Nie oznacza zawsze nadmiernego wysunięcia całej szczęki.
Objawem tyłozgryzu występującym bardzo często jest brak miejsca styku pomiędzy dolnymi
i górnymi zębami. Inne popularne objawy to cofnięta żuchwa i dolna warga, a także jej wywynięcie. Możemy wymienić kilka rodzajów tyłozgryzu. Oto one: tyłozgryz częściowy, tyłozgryz całkowity i tyłozgryz rzekomy.
Jak zdiagnozować tyłozgryz częściowy? Czym się objawia?
Tyłozgryz częściowy to sytuacja, w której dolne zęby przednie zostały cofnięte, chociaż trzonowce są ułożone prawidłowo. U chorego możemy zauważyć wywinięcie się wargi dolnej oraz pogłębienie bruzdy wargowo-podbródkowej. Przy tyłozgryzie częściowym możemy zaobserwować również nieprawidłowe ukształtowanie się zębodołowej części żuchwy, co skutkuje mniejszą odległością pomiędzy zębami przednimi a trzonowymi.
Tyłozgryz całkowity - cofnięcie dolnego łuku zębowego w stosunku do górnego
Tyłozgryz całkowity to sytuacja, w której warga dolna dalej jest wywinięta, zaś bruzda wargowo-podbródkowa pogłębiona. Różnica względem tyłozgryzu częściowego polega jednak na tym, że cofnięty zostaje cały dolny łuk zębowy. Ten typ wady zgryzu oznacza powstanie deformacji zarówno w kształcie ust, jak i w rysach twarzy. Z czasem, w miarę rozwoju tej wady, gdy zęby są mocno pochylone, może dojść nie tylko do wywinięcia, ale również do wyraźnego cofnięcia się dolnej wargi.
Tyłozgryz rzekomy - nadmierny rozwój szczęki
Przyczyną pozornej relacji dotylnej może być większy udział szczęki. Wymaga to analizy obu łuków i kości, a nie oceny jednej wargi.
Jak powinien wyglądać prawidłowy zgryz?
Zgryz prawidłowy to sytuacja, w której pierwsze zęby trzonowe w szczęce dolnej stykają się
z pierwszymi zębami trzonowymi szczęki górnej w taki sposób, że ząb znajdujący się na dole jest nieco wysunięty do przodu względem zęba górnego. Ponadto na prawidłowy zgryz składa się również odpowiednie ustawienie siekaczy górnych i dolnych, a konkretnie sytuacja, kiedy to siekacz górny przykrywa siekacz dolny na 1/3 jego wysokości.
Leczenie tyłożuchwia — zależne od rozpoznania
Możliwości obejmują postępowanie ortodontyczne, wykorzystanie wzrostu u wybranych dzieci oraz leczenie ortodontyczno-chirurgiczne w określonych wadach szkieletowych. Osteogeneza dystrakcyjna nie jest jedyną metodą dla każdego.
Leczenie tyłozgryzu u dzieci i dorosłych
Rodzaj aparatu, czas i ewentualną potrzebę chirurgii ustala się po badaniu. Wczesna konsultacja nie oznacza automatycznie rozpoczęcia leczenia, a dorosłość nie wyklucza poprawy.
Tyłozgryz – leczenie domowymi sposobami, jak złagodzić jego objawy?
Nie wykonuj siłowych ćwiczeń wysuwania żuchwy bez instruktażu. Nie zastępują leczenia wady szkieletowej.
Jeśli zalecono ćwiczenia, stosuj konkretny zakres i częstotliwość. Ból lub blokowanie żuchwy zgłoś specjaliście.
Rysy twarzy - czy wady zgryzu mają na nie wpływ?
Wada może wpływać na wygląd, lecz nie przesądza o samoocenie. Cele leczenia warto omówić bez zawstydzania i obietnic określonej zmiany rysów.
Zobacz także: zdjęć radiologicznych · aparat ortodontyczny.
Źródła: AAPD — rozwój uzębienia i zgryzu.








