Tyłozgryz i tyłożuchwie dotyczą relacji zębów lub kości, a nie po prostu „tylnych partii szczęki”. Rozróżnienie ma znaczenie dla wyboru leczenia.

Przyczyny tyłozgryzu i tyłożuchwia

Ocenia się m.in. wzrost szczęk, ustawienie zębów i funkcję. W wywiadzie znaczenie mogą mieć:

  • rodzinne cechy budowy twarzoczaszki;
  • przebieg wzrostu;
  • zaburzenia oddychania wymagające osobnej diagnostyki;
  • utrwalone nawyki, np. ssanie palca;
  • stan uzębienia i ewentualne braki.

Rodzaje i objawy tyłożuchwia

Przy ocenie czynnościowej sprawdza się, jak żuchwa ustawia się i porusza. Nie rozpoznaje się problemu wyłącznie jako „zbyt mocnych mięśni cofających”.

Tyłożuchwie morfologiczne dotyczy budowy lub położenia żuchwy. Zakres zmian i znaczenie dla twarzy ocenia ortodonta.

Czym jest tyłozgryz i jak rozpoznać tyłozgryz?

Tyłozgryz opisuje dotylną relację dolnego łuku do górnego. Nie oznacza zawsze nadmiernego wysunięcia całej szczęki.

Objawem tyłozgryzu występującym bardzo często jest brak miejsca styku pomiędzy dolnymi
i górnymi zębami. Inne popularne objawy to cofnięta żuchwa i dolna warga, a także jej wywynięcie. Możemy wymienić kilka rodzajów tyłozgryzu. Oto one: tyłozgryz częściowy, tyłozgryz całkowity i tyłozgryz rzekomy.

Jak zdiagnozować tyłozgryz częściowy? Czym się objawia?

Tyłozgryz częściowy to sytuacja, w której dolne zęby przednie zostały cofnięte, chociaż trzonowce są ułożone prawidłowo. U chorego możemy zauważyć wywinięcie się wargi dolnej oraz pogłębienie bruzdy wargowo-podbródkowej. Przy tyłozgryzie częściowym możemy zaobserwować również nieprawidłowe ukształtowanie się zębodołowej części żuchwy, co skutkuje mniejszą odległością pomiędzy zębami przednimi a trzonowymi.

Tyłozgryz całkowity - cofnięcie dolnego łuku zębowego w stosunku do górnego

Tyłozgryz całkowity to sytuacja, w której warga dolna dalej jest wywinięta, zaś bruzda wargowo-podbródkowa pogłębiona. Różnica względem tyłozgryzu częściowego polega jednak na tym, że cofnięty zostaje cały dolny łuk zębowy. Ten typ wady zgryzu oznacza powstanie deformacji zarówno w kształcie ust, jak i w rysach twarzy. Z czasem, w miarę rozwoju tej wady, gdy zęby są mocno pochylone, może dojść nie tylko do wywinięcia, ale również do wyraźnego cofnięcia się dolnej wargi.

Tyłozgryz rzekomy - nadmierny rozwój szczęki

Przyczyną pozornej relacji dotylnej może być większy udział szczęki. Wymaga to analizy obu łuków i kości, a nie oceny jednej wargi.

Jak powinien wyglądać prawidłowy zgryz?

Zgryz prawidłowy to sytuacja, w której pierwsze zęby trzonowe w szczęce dolnej stykają się
z pierwszymi zębami trzonowymi szczęki górnej w taki sposób, że ząb znajdujący się na dole jest nieco wysunięty do przodu względem zęba górnego. Ponadto na prawidłowy zgryz składa się również odpowiednie ustawienie siekaczy górnych i dolnych, a konkretnie sytuacja, kiedy to siekacz górny przykrywa siekacz dolny na 1/3 jego wysokości.

  1. Curaprox Ortho – wosk ortodontyczny
    Curaprox Ortho – wosk ortodontyczny
    27,99 zł
  2. Vitis Orthodontic – wosk ortodontyczny na stały aparat ortodontyczny
    Vitis Orthodontic – wosk ortodontyczny na stały aparat ortodontyczny
    18,90 zł
  3. Vitis Orthodontic zestaw 3w1 – pasta, płyn i szczoteczka do zębów dla osób noszących aparat ortodontyczny
    Vitis Orthodontic zestaw 3w1 – pasta, płyn i szczoteczka do zębów dla osób noszących aparat ortodontyczny
    49,90 zł
  4. PIKSTERS Orthodontic WAX wosk ortodontyczny - 2 opakowania
    PIKSTERS Orthodontic WAX wosk ortodontyczny - 2 opakowania
    12,90 zł
  5. KIN OrthoKin 75 ml - miętowa pasta do zębów dla osób noszących aparat ortodontyczny
    KIN OrthoKin 75 ml - miętowa pasta do zębów dla osób noszących aparat ortodontyczny
    22,50 zł
  6. OrthoKIN - Miętowy płyn do codziennej higieny jamy ustnej dla osób noszących aparat ortodontyczny 500ml
    OrthoKIN - Miętowy płyn do codziennej higieny jamy ustnej dla osób noszących aparat ortodontyczny 500ml
    35,50 zł
  7. OrthoKIN Strawberry Mint 500 ml – antyseptyczny płyn ortodontyczny o smaku mięty i truskawki
    OrthoKIN Strawberry Mint 500 ml – antyseptyczny płyn ortodontyczny o smaku mięty i truskawki
    38,90 zł
  8. Ortodontyczny płyn do płukania ust Vitis Orthodontic 500ml
    Ortodontyczny płyn do płukania ust Vitis Orthodontic 500ml
    28,99 zł

Leczenie tyłożuchwia — zależne od rozpoznania

Możliwości obejmują postępowanie ortodontyczne, wykorzystanie wzrostu u wybranych dzieci oraz leczenie ortodontyczno-chirurgiczne w określonych wadach szkieletowych. Osteogeneza dystrakcyjna nie jest jedyną metodą dla każdego.

Leczenie tyłozgryzu u dzieci i dorosłych

Rodzaj aparatu, czas i ewentualną potrzebę chirurgii ustala się po badaniu. Wczesna konsultacja nie oznacza automatycznie rozpoczęcia leczenia, a dorosłość nie wyklucza poprawy.

Tyłozgryz – leczenie domowymi sposobami, jak złagodzić jego objawy?

Nie wykonuj siłowych ćwiczeń wysuwania żuchwy bez instruktażu. Nie zastępują leczenia wady szkieletowej.

Jeśli zalecono ćwiczenia, stosuj konkretny zakres i częstotliwość. Ból lub blokowanie żuchwy zgłoś specjaliście.

Rysy twarzy - czy wady zgryzu mają na nie wpływ?

Wada może wpływać na wygląd, lecz nie przesądza o samoocenie. Cele leczenia warto omówić bez zawstydzania i obietnic określonej zmiany rysów.

Zobacz także: zdjęć radiologicznych · aparat ortodontyczny.

Źródła: AAPD — rozwój uzębienia i zgryzu.