Proste zęby są czymś, o czym marzy każdy z nas. Niestety, w wielu przypadkach nie obejdzie się bez pomocy ortodonty, który za pomocą aparatu dentystycznego nada naszemu uzębieniu prawidłowy, zdrowy wygląd. Największym problemem jest w tym wypadku samo dbanie o zęby. W tym artykule znajdziecie garść informacji, mających na celu ułatwienie Wam utrzymanie zdrowego wyglądu jamy ustnej podczas noszenia aparatu ortodontycznego. Mamy nadzieję, że dzięki niemu problemy z osadem wokół elementów aparatu ortodontycznego przestaną już być codziennym utrapieniem.

Nitkowanie zębów

Do nitkowania zębów podczas noszenia aparatu najlepiej jest wykorzystać nić Super Floss, sprzedawaną w formie gotowych do użycia odcinków. Produkt ten składa się z trzech części – usztywnionego końca, części puszystej oraz standardowej nici.
Przed rozpoczęciem nitkowania, przygotowujemy jeden gotowy odcinek nitki, którego koniec delikatnie wprowadzamy pod łuk aparatu. Nić powinna być wprowadzana pod łuk aparatu pionowo, aż do momentu, kiedy dochodzimy do wprowadzenia puszystej nitki. Ową puszystą częścią oczyszczamy delikatnie zamek, usuwając osad i resztki pokarmu. Pamiętajmy, że nitka powinna obejmować nie tylko obszar wokół zamka, ale także szkliwo nad i pod nim. Nie wolno szarpać nitką, ponieważ możemy w ten sposób zerwać aparat. Standardową część nitki używamy do tradycyjnego oczyszczenia przestrzeni międzyzębowych.

Przechodząc do kolejnego zęba, przesuwamy nitkę tak, aby część pracująca była zawsze czysta. Jeżeli włókna nitki są już postrzępione, powinniśmy wykorzystać kolejny odcinek.

Szczotkowanie – kolejność mycia

Nosząc aparat, szczotkowanie zębów powinniśmy zacząć od powierzchni najtrudniej dostępnych. W tym wypadku, są to miejsca naokoło elementów aparatu.

  1. Na początek szczotkujemy zęby trzonowe, a konkretnie zamontowane na nich pierścienie i rurki.
  2. Następnie oczyszczamy okolice przydziąsłowe, policzkowe i wargowe.
  3. Przechodzimy do zębów przednich, oczyszczając okolice wokół zamka i łuku. Następnie szczotkujemy drugą stronę zębów.
  4. Na koniec przechodzimy do zębów, na których nie zainstalowano aparatu.
  5. Oczyszczamy język i podniebienie.
  6. Na sam koniec szczotkujemy powierzchnię żującą.

Metody szczotkowania

szczotkowanie zebow

Dobrze jest zaopatrzyć się w kilka szczoteczek. Szczoteczki ortodontyczne powinny mieć miękkie lub średnio twarde włosie o nierównej, ząbkowanej powierzchni lub rowkiem na kształt litery V. Przyrządy tego typu służą do szczotkowania zębów, na których zamontowano aparat, bez ryzyka uszkodzenia jego komponentów. Powinniśmy mieć jednocześnie pod ręką szczoteczkę tradycyjną, którą wyszczotkujemy zęby, na których aparat nie został zamontowany. Kiedy jesteśmy już należycie wyposażeni, możemy przystąpić do szczotkowania stosując jedną z przedstawionych metod.

Metoda Roll – tutaj najlepiej sprawdzi się ortodontyczna szczoteczka o średnio twardym włosiu, dzięki której będziemy w stanie efektywnie oczyścić okolice komponentów aparatu. Szczoteczkę ustawiamy poziomo pod kątem 45 stopni, w okolicach zamków aparatu. Zakończenia włókien kierujemy ku wierzchołkom zębów, w celu objęcia ich szyjki oraz zamka i łuku aparatu. Następnie wykonujemy delikatne ruchy obrotowo-wymiatające, podczas których włosie powinno wnikać między zęby oraz komponenty aparatu. Główka powinna być przesuwana po elementach aparatu w kierunku od linii dziąsła do brzegu siecznego. Czynność tą powtarzamy 5-6 razy.

Metoda Zmodyfikowana Bass’a – metodą tą szczotkujemy zęby, na których nie zainstalowano aparatu. Najlepiej sprawdza się tu szczoteczka o miękkim i zaokrąglonym włosiu. Dzięki tej metodzie skutecznie oczyścimy zarówno okolice dziąseł, jak i kieszonki dziąsłowe. Szczoteczkę ustawiamy poziomo pod kątem 45 stopni, w okolicy szyjek zębowych. Zakończenia włókien powinny być skierowane ku wierzchołkom korzeni zębów, czyli miejscu, w którym ząb styka się z dziąsłem. Następnie wykonujemy delikatne, poziome ruchy drgająco-wibrujące, powtarzając je pięć razy, z czego każde powtórzenie powinno składać się z trzydziestu mniejszych ruchów. W celu zwiększenia skuteczności, możemy dodać okazjonalny ruch wymiatający. Nie zapominajmy też o tym, aby następnie oczyścić w taki sam sposób wewnętrzną stronę zębów, najlepiej przy przymkniętych ustach.

Szczoteczka międzyzębowa i jednopęczkowa

Rozmiar szczoteczki międzyzębowej powinien być dostosowany do przestrzeni między elementami aparatu, nie sprawiając przy tym, że czujemy ciasnotę podczas szczotkowania. Używając szczoteczki, powinniśmy uważać, aby nie uszkodzić elementów metalowych aparatu. Dzięki swojemu kształtowi oraz wielkości, szczoteczka międzyzębowa jest w stanie dostać się niemal wszędzie, skutecznie oczyszczając okolice aparatu. Z kolei szczoteczka jednopęczkowa pozwala na oczyszczanie zębów pojedynczo, dookoła zamków. Pamiętajmy jednak, aby zawsze używać jej delikatnie.

Irygator

Dobrym rozwiązaniem, które pomaga zadbać o czystość wewnątrz jamy ustnej jest zakup irygatora. To urządzenie, które wysyła płyn pod ciśnieniem. Ten doskonale przenika do trudno dostępnych przestrzeni w jamie ustnej, oczyszczając je z osadów i resztek pokarmów. Jest to szczególnie ważne w przypadku aparatów ortodontycznych i implantów, gdyż w okolicach zamków, łuków zębowych i przestrzeni międzyzębowych często zalegają resztki pokarmu, które trudno usunąć, nawet jeśli dysponujemy szczoteczką elektryczną ze specjalną końcówką, czy nicią dentystyczną. Irygator pomaga zatem zadbać o czystość wewnątrz jamy ustnej.

Możemy spotkać się z dwoma rodzajami irygatorów. Pierwszy z nich to irygatory stacjonarne. Są duże i pojemne. Ma to tę zaletę, że zbiornik na wodę wystarczy napełnić raz i starcza na irygację całej jamy ustnej. Mogą mieć pojemność do 600 ml. Niestety ze względu na duże gabaryty nie sprawdzą się w podróży. To urządzenia, które najlepiej zdają egzamin stojąc spokojnie na swoim miejscu w łazience. Mają one bazę, czyli podstawę ze zbiornikiem na płyn. Zostały wyposażone we włącznik, pokrętło do regulacji ciśnienia strumienia i przewód zasilający, który należy podłączyć do gniazdka elektrycznego. Poza tym posiadają rękojeść z gniazdem na końcówki oraz wężyk, którego zadaniem jest doprowadzanie płynu do rękojeści.

Drugim typem urządzenia są irygatory bezprzewodowe. Różnią się one od modeli stacjonarnych przede wszystkim budową. Urządzenia nie posiadają bazy ze zdejmowanym zbiornikiem i przewodem. Zbiornik został u nich wbudowany w rękojeść. Dodatkowo posiadają akumulator, który zasila sprzęt. Zestawy zawierają także stację ładującą, która może posłużyć nie tylko do uzupełniania poziomu baterii, ale także do przechowywania irygatora w czasie, kiedy z niego nie korzystamy. Od irygatorów stacjonarnych różnią się także wymiarami. Są znacznie mniejsze i bardziej poręczne, przez co łatwiej zabrać je ze sobą w podróż. Będą zatem doskonałym rozwiązaniem dla osób, które często podróżują. Wiąże się to z tym, że mają również mniejszą pojemność. Zazwyczaj sięga ona 130 ml, co oznacza, że do wykonania irygacji będziemy potrzebowali napełnić urządzenie 2-3 razy.

Najlepszym płynem z jakiego możemy korzystać do przeprowadzenia irygacji jest zwykła woda. Nie tylko wychodzi najtaniej, ale jest również najbardziej skuteczna. Nie oblepia czyszczonych powierzchni, co jest szczególnie ważne w wypadku korzystania z irygatora podczas czyszczenia aparatu. Przecież nie chodzi nam o to, by resztki pokarmowe zamienić na lepki, przylegający do zębów płyn.

Płyny ortodontyczne

Jako że zęby, na których założony jest aparat ortodontyczny wymagają szczególnej dbałości o higienę, warto zainteresować się zakupem płynu ortodontycznego. Dotrze on w te miejsca w jamie ustnej, do których nie dociera szczoteczka z pastą i nić dentystyczna. Warto stosować specjalne płyny do płukania, gdyż pomagają zatroszczyć się o zdrowie zębów podczas prostowania zębów. Stanowią doskonałe uzupełnienie dobrze dobranej szczoteczki i pasty. Warto zaznaczyć, że ich działanie skupia się także na zmniejszaniu dyskomfortu, który pojawia się podczas noszenia aparatu nazębnego.

Płyny do pielęgnacji implantów

Po wykonaniu zabiegu implantacji zęby i dziąsła mogą być przez jakiś czas wrażliwe. Warto wtedy stosować płyny do płukania jamy ustnej przeznaczone dla osób, które noszą implanty. Można je stosować także po tym, jak tkanki wokół implantu się wygoją, co artykuły te przyspieszają. Mają one działanie przeciwzapalne, co sprawia, że pozwalają na dłuższe utrzymanie implantu w kości.

Pielęgnacja i czyszczenie aparatów ortodontycznych

aparat

Aparat ortodontyczny ruchomy – bardzo dobrym wyborem jest tu specjalistyczna szczoteczka, używana chociażby do czyszczenia protez. Dzięki swojej ergonomicznej budowie i kształtowi oraz podwójnej główce, możemy bardzo skutecznie oczyścić nasz aparat po wyjęciu go z ust. Dzięki dużej główce, jesteśmy w stanie usunąć resztki jedzenia wraz z przebarwieniami. Z kolei mniejsza główka z łatwością dostanie się w trudno dostępne miejsca. Do czyszczenia komponentów takich jak śruby lub sprężyny idealnie sprawdza się kątowa szczoteczka jednopęczkowa. Przed oczyszczeniem aparatu powinniśmy jednak zacząć od starannego umycia go pod bieżącą, letnią wodą, skupiając się przede wszystkim na części wewnętrznej. Po ukończeniu czyszczenia aparatu, możemy odłożyć go do pojemnika dopiero wtedy, gdy kompletnie wyschnie. Przed ponownym założeniem go na zęby, powinniśmy dokładnie je wyszczotkować. Jeżeli na naszym aparacie pojawił się biały nalot, kamień lub osad, dobrze jest wykorzystać rozpuszczone w wodzie kapsułki czyszczące. Trzymając aparat, powinniśmy chwytać zawsze za część akrylową.

Aparat stały grubołukowy – elementy metalowe tych aparatów, takie jak sprężyny czy śruby, często zbierają wokół siebie resztki pokarmowe, które są główną przyczyną rozwoju mikroustrojów odpowiedzialnych za choroby oraz brzydki zapach z ust. Do oczyszczania śrub i sprężyn wykorzystujemy szczoteczkę jednopęczkową, zaś do pozostałych elementów – szczoteczkę międzyzębową.

Aparat retencyjny stały – tutaj zaleca się podstawową higienę jamy ustnej, oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych oraz dokładne czyszczenie przestrzeni w okolicach aparatu. Warto jest zaopatrzyć się w specjalistyczną nitkę Super Floss i szczoteczki międzyzębowe typu butelkowego. Jeżeli przykładamy szczególną wagę do higieny, szczoteczka jednopęczkowa będzie tu idealnym uzupełnieniem. Na początek delikatnie używamy szczoteczki międzyzębowej. Potem, korzystając z puszystej części nici Super Floss, oczyszczamy przestrzenie międzyzębowe oraz okolice aparatu. Miejsca trudno dostępne idealnie doczyścimy niewielką szczoteczką.

Implant ortodontyczny – za pomocą delikatnych ruchów obrotowych oczyszczamy miejsce wokół implantu. Nałożone na szczoteczkę preparaty chlorheksydowe pomogą nam dodatkowo pozbyć się bakterii. Nie wolno korzystać ze szczoteczek o twardym włosiu oraz wykałaczek, ponieważ mogą one uszkodzić implant.